Mimar Sinan’ın Ustalık Eserim dediği cami, Osmanlı İmparatorluğu’nun en görkemli zamanında Sultan II. Selim tarafından 1568-1575 yılları arasında yaptırılan, 2011 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi‘ne dahil edilen Edirne Gezilecek Yerler listesinin gözdesi, canımız, dünya döndükçe var olmasını umduğumuz: Selimiye Cami!

Selimiye Cami
Selimiye Cami mihrabından bir kare

Selimiye Cami gerek estetik güzelliği, gerek Osmanlı Mimarisi ve egemenliğinin zirve noktalarında inşa edilmesi, gerekse de inanılmaz büyüklüğü ve ferahlığı ile kuşkusuz ülkemizin en önemli yapıtlarından birisi. Hadi birlikte gezelim Selimiye Cami‘yi.


Selimiye Camii Tarihi

Babası Kanuni Sultan Süleyman’ın 1566 yılında vefat etmesiyle tahta çıkan II. Selim iki sene sonra o tarihte 80 yaşında olan Mimar Sinan‘a Edirne‘de kendi adıyla anılacak muhteşem bir cami yapmasını emreder.

Selimiye Cami
Selimiye Cami ve avlusu

İstanbul’da o dönemde Fatih Cami, Ayasofya ve Süleymaniye Cami gibi büyük camiler vardı ve şehrin daha büyük bir camiye ihtiyacı yoktu. Ayrıca Sultan II. Selim imparatorluğa 88 yıl başkentlik yapmış olan Edirne‘ye ayrı bir muhabbet besliyordu.

Evliya Çelebi her ne kadar sultanın rüyasında Peygamberimizi gördüğünü ve Kıbrıs’ın fethi anısında büyük bir cami yapılmasını istendiğini, Selimiye Cami‘nin de bunun üzerine yaptırıldığını yazmış olsa da caminin yapımına 1568 yılında yani Kıbrıs’ın fethinden üç yıl önce başlandığı için bu mümkün değildir.

Selimiye Cami

1574 yılında bitmesi planlanan cami inşaatı biraz daha uzamış ve 14 Mart 1575 yılında ibadete açılmıştır. 15 Aralık 1574 tarihinde vefat eden Sultan II. Selim caminin ibadete açılışını görememiştir.

1913 yılındaki Bulgar kuşatmasında camiye isabet eden top izlerinden biri hala görülebilir durumdadır. Hünkar Mahfili yönünde ve kubbecikte bulunan bu iz, 1930 yılında Atatürk’ün Edirne’ye yaptığı ziyarette Onun emriyle bir ibret olarak yerinde bırakılmıştır.


Mimar Sinan Kimdir?

Mimar Sinan 29 Mayıs 1489 tarihinde Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu. Bir çok kaynağa göre Hristiyan bir Türk olan Mimar Sinan, Yavuz Sultan Selim zamanında devşirilerek İstanbul’a getirilir. Yeniçeri ocağına yazılan Mimar Sinan ordu ile birlikte bir çok sefer katılmıştır. Kısa zamanda yapı işlerindeki yeteneği ile hızla yükselen Mimar Sinan 1538 yılında Kanuni tarafından baş mimarlığa getirilir. Mimar Sinan II. Selim ve III. Murat zamanlarında da tam 49 yıl boyunca baş mimarlık görevini yerine getirir. Şehzadebaşı Cami, Süleymaniye Cami, Selimiye Cami gibi eşsiz eserlerin mimarı olan Mimar Sinan 1588 yılında 99 yaşında vefat eder. Kendi yaptırdığı türbesi Süleymaniye Cami yanındadır.


Selimiye Cami Özellikleri

Kapıdan içeri girer girmez kubbenin yüksekliği, iç mekanın aydınlığı kadar, yapının bütünlüğü de dikkati çekiyor. Büyüleniyorsunuz adeta bu muhteşem eser karşısında. Şimdi Selimiye Cami mimari özellikleri nelermiş bakalım.

Edirne Gezilecek Yerler
Selimiye Cami’nin içi de en az dışı kadar görkemli
  • Selimiye Cami yapılana kadar dünyanın en büyük kubbesi 30,5 mt çapı ile Ayasofya Cami‘ye aitti. Mimar Sinan ustalık eserim dediği bu caminin kubbe çapını 31.5 mt yaparak bu unvanı Ayasofya’nın elinden aldı.
  • Selimiye Cami kubbesi o döneme kadar uygulanmayan bir metod ile yapılmıştır. Bütün kubbeler kademeli bir şekilde birkaç yarım kubbenin üzerinde yükselirken, bu caminin kubbesi tek kubbe olarak yapılmıştır.
  • 6 kemerin birbirine bağladığı toplam 8 sütunun üzerinde yükselen kubbenin yerden yüksekliği ise 43,25 metredir.
Selimiye Cami
  • Alemleri ile birlikte 85 metre yüksekliğinde olan 4 minaresi üçer şerefelidir. Minarelerin ikisine üç ayrı yoldan çıkılırken diğer ikisine ise tek bir yoldan çıkılır.
  • Edirne’nin her tarafından görülebilecek bir yere yapılan Selimiye Cami‘nin üç kapısı vardır. Kapılardan birisi şadırvan, medrese, imaret ve sıbyan mektebinin bulunduğu iç avluya diğer ikisi dış avluya açılır.
Edirne Gezilecek Yerler
Selimiye Cami önünde bir poz da ben vereyim
  • Selimiye Cami‘nin en önemli özelliklerinden birisi de yapıldığı dönemde ışıklandırma amacıyla kullanılan meşalelerden çıkan islerin hava akımı hesaplanarak tek bir delikten çıkması için tasarlanmış olmasıdır.
  • Caminin içi çini ve hat işçilikleri ile bezenmiştir. İznik çinilerinin en güzel örnekleri ile süslenen cami süslemelerinin bir kısmı 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı sırasında Ruslar tarafından sökülerek Moskova’ya götürülmüştür.
Selimiye Cami
Uamarım sonsuza kadar ayakta kalırsın Selimiye-Çarkı felek sembolü

Selimiye Cami müezzin mahfili tavanında caminin sonsuza kadar ayakta kalması temennisi ile sonsuzluğa işaret eden çarkı felek sembolü konmuştur.


Selimiye Cami Ters Lale Hikayesi

Cami içerisinde kubbenin tam altında bulunan müezzinler mahfilinin ayaklarından bir tanesinde ters lale motifi bulunmaktadır. Bu ters lale o kadar meşhur olmuştur ki camiyi ziyaret edenler kubbenin, işlemelerin, çinilerin güzelliğini bi kenarı bırakıp hemen ters lale motifininin yanına koşarlar.

Selimiye Cami
Selimiye Cami Ters Lale Motifi

Ne cami kitabesinde, ne de Mimar Sinan’ın herhangi bir kitapta bahsedilen bir sözünde ters lale motifi ile ilgili herhangi bir şey söylenmemiştir. Rivayete göre Selimiye Cami arsasının bir kısmında lale bahçesi bulunmaktadır.

Bahçenin sahibi arsasını satmaya bir türlü yanaşmamıştır. Sonunda caminin içine bir lale motifi konması şartıyla bahçesini satmaya razı olur. Mimar Sinan da sözünü tutar ve müezzin mahfilinin ayaklarından birine lale motifini yerleştirir. Ancak sahibinin tersliğini simgelemesi için lale motifini ters olarak mermere işlettirir.

Edirne Gezilecek Yerler listemizin diğer güzelliklerini görmek için buraya tıklayabilirsiniz. 😉

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here